Antwoorden op vragen over langer in gebruik houden Belgische kerncentrales

GroenLinks Zeeland maakt zich zorgen over wat er kan gebeuren bij een incident of ramp met (een van) de Belgische kerncentrales. Zij vindt dat de Nederlandse (lagere) overheden de plicht hebben de mogelijkheid open te stellen voor haar burgers om mee te praten en mee te denken over het feit of het inderdaad wel noodzakelijk en veilig genoeg is deze twee oude kerncentrales langer te laten doordraaien. In het belang van het milieu, de veiligheid en het nog altijd niet opgeloste afvalprobleem. Fractievoorzitter Gerwi Temmink stelde hierover op 21 augustus jl. vragen; vandaag ontvingen we de de antwoorden van GS:

Toelichting

Afgelopen augustus vroeg directeur Peer de Rijk van WISE in de PZC, BN de Stem en op www.WISEnederland.nl aandacht voor het voornemen van de Belgische regering om de twee oudste kerncentrales van het land nog 10 jaar langer in gebruik te houden. Deze centrales staan in Doel, net over de grens met Zeeuws-Vlaanderen, en dateren van 1975 hetgeen betekent dat ze nu uit gebruik moeten worden genomen. Op grond van nieuwe wetgeving en het internationale Espoo-verdrag en het Aarhus-verdrag kan er een verzoek ingediend worden om deze centrales nog 10 jaar in gebruik te houden. Daarbij moet echter wel aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Zo stelde de Belgische Raad van State dat een MER verplicht is en het Belgische Parlement dwong zo’n MER af. Vanuit zowel de MER als de aangehaalde verdragen is België, in verband met de veiligheid en het milieu, verplicht de buren van de plannen op de hoogte te stellen en actief mee te laten praten. Volgens de Belgische regering zorgt dit echter voor zoveel vertraging dat naast Doel1 ook Doel2 stilgelegd zou moeten worden. Dat de Belgische nucleaire toezichthouder FANC nog groen licht dient te geven weerhoudt onze zuiderburen er niet van de plannen door te voeren. De gemeente Hulst heeft al aangegeven zich hier niet mee bezig te gaan houden en het lijkt erop dat de andere Zeeuwse grensgemeenten er net zo over denken.

De fractie van GroenLinks Zeeland maakt zich wel zorgen over wat er kan gebeuren bij een incident of ramp met (een van) deze kerncentrales en vindt ook dat de Nederlandse (lagere) overheden de plicht hebben de mogelijkheid open te stellen voor haar burgers om mee te praten en mee te denken over het feit of het inderdaad wel noodzakelijk en veilig genoeg is deze twee oude kerncentrales langer te laten doordraaien. In het belang van het milieu, de veiligheid en het nog altijd niet opgeloste afvalprobleem.

De vragen van GroenLinks [en de antwoorden van GS]:

  1. Heeft het College van GS kennis genomen van de oproep van dhr. De Rijk om Nederlandse burgers de kans te bieden mee te praten over het voornemen van de Belgische regering om Doel1 en Doel2 nog 10 jaar langer in gebruik te houden? Hoe kijkt zij aan tegen deze internationale verplichting?
    Wij hebben kennisgenomen van de bericht-geving hierover. Wij vertrouwen erop dat internationale verplichtingen worden gerespecteerd. Bij een eventuele verplichting om inspraak te organiseren is het zo dat daar afstemming over plaatsvindt tussen de Belgische regering en de rijksoverheid.
  2. Energie en milieu zijn kerntaken van de provincie. Overweegt het College van GS in overleg te gaan met de Belgische overheden om mee te praten over dit voornemen? En voor haar burgers in elk geval de mogelijkheid te bieden van dit recht gebruik te kunnen maken? Zo ja, op welke termijn? Zo nee, waarom niet?
    De afweging om Doel 1 en 2 langer open te houden is een zaak van de Belgische overheid, waarbij de Belgische toezichthouder FANC (het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle) (onafhankelijk) besluit of de kerncentrales in Doel veilig zijn om in bedrijf te hebben en te houden of om deze te sluiten als dit niet het geval is. Het internationaal toezicht op de veiligheid van kerncentrales is in handen van het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA).
    Verder is het zo geregeld dat rond "Nucleaire veiligheid" regulier overleg plaatsvindt tussen de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS), de Zeeuwse en Brabantse Veiligheidsregio’s, de Belgische overheid en het FANC. De provincie zelf heeft geen rol in het wel of niet toestaan van inspraak door burgers. Dit is iets tussen de Belgische autoriteiten en de belanghebbenden (dus ook Nederlandse burgers).
  3. Heeft het College van GS over dit plan contact gehad met de VRZ? Is de veiligheid en bescherming van mens en dier voldoende gegarandeerd in Zeeland?
    In zijn toezichthoudende rol heeft de cvdK regelmatig overleg met de Veiligheidsregio Zeeland. Daarbij is nucleaire veiligheid ook een van de gespreksonderwerpen. Op basis van de Kernenergiewet ligt de verantwoordelijkheid voor de veiligheid en bescherming van mens en dier bij een stralingsincident bij een kerncentrale primair bij het Rijk. De voorbereiding op kernongevallen is een gedeelde verantwoordelijkheid van Rijk en Veiligheidsregio Zeeland.
  4. Is er een plan van aanpak voor een effectieve evacuatie van de Zeeuwse bevolking – dit is immers wettelijk verplicht op grond van de aangehaalde verdragen en die MER - mocht het onverhoopt leiden tot een incident of ramp in Doel?    
    Er is een “Rampenbestrijdingsplan nucleaire installaties” (Rbpni)-februari 2015. In geval van nucleaire incidenten (ook bij Doel), worden verschillende directe maat-regelen genomen voor de bescherming van mens en dier. Veiligheidsregio Zeeland heeft als taak een aantal van deze zogenaamde directe maatregelen zoals schuilen, jodium-profylaxe, evacueren en ontsmetten, voor te bereiden en bij een incident uit te voeren. Daarnaast zijn er ook indirecte maatregelen zoals bescherming van de landbouw, voedselketen, drinkwatervoorziening en waterhuishouding. Het recent vastgestelde Rbpni kunt u vinden op de website van Veiligheidsregio Zeeland. Zie: www.zeelandveilig.nl

21 augustus 2015
Gerwi Temmink, Fractievoorzitter/Statenlid GroenLinks

N.B. Voor meer achtergrondinformatie, zie: www.wisenederland.nl en http://www.greenpeace.org/belgium/nl/

 

In de media:

Omroep Zeeland: GroenLinks eist inspraak in openhouden Doel 1 en 2
PZC: Burgemeester Mulder monitort risico's op kernramp voortdurend